احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1040
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
نافع است ، مانع تأثير سموم حيوانات نظير سمّ مار شاخدار و عقرب مىباشد ، خواه كمى قبل از گزيدن و خواه كمى بعد از گزيدن مصرف شود ، در هر دو موقع موثر است . درخت - مو نامهاى ديگر : درخت انگور - تاك . مشخصات : درختى است از خانوادهء Vitaceas و بالارونده با پيچكهايى كه در ازاى آن درخت تا پانزده متر مىرسد . برگهاى آن پنجهاى و داراى پنج قسمت است كه كنارهء هريك از قسمتها در بعضى ارقام دندانهدار و در برخى بىدندانه يا كم دندانه است ، سطح فوقانى برگ برنگ سبز مات است . گلهاى آن خوشهاى بلند و ميوه سته و گرد يا تخممرغى و سياه يا قرمز يا سبزرنگ است ، دانهء داخل ميوه تخممرغى شكل كوچك بانك كوتاه مىباشد . طعم ميوه اول گس و بعد ترش و هرچه پيش مىرود و بيشتر مىرسد شيرينتر مىشود . انگور بطور وحشى در كليهء جنگلهاى شمال ايران از گرگان تا ارسباران همچنين در جنگلهاى شمال غرب سردشت كردستان و سفيد دشت لرستان مىرويد . واريتههاى مختلف آن در تمام مناطق كشور پرورش داده مىشود . برگ مو تركيب شيميايى : ساكاروز - لوولوز - اينوزيت - تارتر - تانن - كوئر سى تين - كوئر سيترين - كاروتن - اسيدهاى آلى . خواص درمانى : 1 - بيست و پنج گرم خشك آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب صافكردهء آن را به مرور بنوشيد . ورمهاى چشم را مىنشاند ، زردى يا يرقان را بر طرف مىسازد ، از اسهال جلوگيرى مىكند ، حبس البول يا بندآمدگى ادرار را درمان مىكند ، واريس و نقرس و يرقان را بهبود مىبخشد ، از خونروى جلوگيرى مىكند . 2 - آن را با گل انار بپزيد و بر شكم ضماد كنيد . از استفراغ جلوگيرى مىكند . 3 - با آب جوشاندهء آن چشم را بشوييد . درد چشم را تسكين مىدهد ، روم چركى پلك چشم را درمان مىكند . شاخهء مو خواص درمانى : 1 - ده مثقال خشك آن را بسوزانيد بعد خاكسترش را با آب جوشاندهء شش مثقال خرخاسك مخلوط كنيد و آن آب را صبح ناشتا بهتدريج ميل نماييد . سنگ كليه را بر طرف مىسازد .